System EPR w Czechach

W Czechach rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR – Extended Producer Responsibility) dotyczy nie tylko opakowań, ale również wielu innych kategorii produktów.
Podstawą prawną są dwie ustawy:

• Zákon č. 477/2001 Sb. o obalech – reguluje opakowania (packaging),
• Zákon č. 541/2020 Sb. o odpadech – reguluje pozostałe grupy produktów objętych EPR, czyli tzw. „nieopakowania”.

 

Podstawowym celem ustawy jest ograniczenie wpływu opakowań na środowisko poprzez:

• zmniejszenie ilości odpadów opakowaniowych,
• ograniczenie masy i objętości opakowań,
• promowanie ponownego użycia, recyklingu i odzysku materiałów,
• redukcję szkodliwych substancji w składzie opakowań.

Czeski ustawodawca jasno wskazuje: każdy, kto wprowadza opakowanie do obrotu, odpowiada nie tylko za produkt, ale też za to, co stanie się z jego opakowaniem po zużyciu.

 

Kategorie produktów objętych EPR w Czechach

1. Opakowania
   Obejmują wszystkie materiały, takie jak papier, tworzywa sztuczne, szkło, metal czy drewno.
2. Sprzęt elektryczny i elektroniczny (EEE)

Zgodnie z ustawą o odpadach i przepisami wykonawczymi, obejmuje m.in.:
telewizory, sprzęt AGD, komputery, narzędzia, zabawki elektroniczne czy oświetlenie.

3. Baterie i akumulatory

Dotyczy zarówno baterii przenośnych, przemysłowych, jak i samochodowych.

4. Pojazdy wycofane z eksploatacji (ELV)

Obowiązek obejmuje producentów i importerów pojazdów, którzy odpowiadają za zbiórkę i przetwarzanie pojazdów po zakończeniu ich cyklu życia.

5. Opony

Obowiązki EPR mają firmy wprowadzające opony na rynek – zarówno samodzielnie, jak i w ramach sprzedaży pojazdów.

6. Oleje i smary

System dotyczy olejów silnikowych, przemysłowych, hydraulicznych oraz smarów, które po użyciu stają się odpadami niebezpiecznymi.

 

 

Zwolnienia i wyjątki dla wprowadzających

Nie każdy podmiot musi rejestrować się i raportować w ramach systemu EPR. Czeska ustawa przewiduje kilka istotnych zwolnień, szczególnie dla małych firm i specyficznych sytuacji gospodarczych.

Z obowiązku rejestracji dla opakowań zwolnione są firmy, które:

• wprowadzają na rynek mniej niż 300 kg opakowań rocznie, oraz
• osiągają roczny obrót poniżej 25 milionów CZK.

Takie przedsiębiorstwa mogą, ale nie muszą, dołączać do systemu EPR.
Uwaga – zwolnienie to nie dotyczy elektroniki, baterii ani opon, dla których obowiązki powstają od pierwszego produktu.

 

Produkty eksportowane poza Czechy

Produkty, które zostały wprowadzone do Czech, ale następnie są eksportowane, nie są traktowane jako „wprowadzone do obrotu” na rynku czeskim.
Warunkiem zwolnienia jest możliwość udokumentowania eksportu (np. fakturą, listem przewozowym).

 

Opakowania wielokrotnego użytku

Opakowania zaprojektowane do wielokrotnego użycia są zwolnione z obowiązków EPR do czasu, gdy zostaną trwale wycofane z obiegu.

 

Procedury celne (tranzyt, uszlachetnianie czynne)

Jeśli produkt lub opakowanie jest czasowo wprowadzone do Czech wyłącznie w celu przetworzenia lub magazynowania i następnie w całości wywożone,
nie uznaje się tego za wprowadzenie na rynek i nie powstaje obowiązek EPR.

 

Produkty przeznaczone do dalszej produkcji (komponenty B2B)

Jeżeli produkt nie trafia do końcowego użytkownika, lecz stanowi część innego wyrobu (np. moduł elektroniczny montowany w urządzeniu finalnym),
obowiązek EPR powstaje dopiero w momencie wprowadzenia gotowego produktu na rynek.

 

Wprowadzenie tymczasowe (np. targi, wystawy, testy)

Produkty przywożone do Czech tymczasowo – na targi, wystawy czy testy – są zwolnione z EPR, pod warunkiem że zostaną ponownie wywiezione z kraju po zakończeniu wydarzenia.

 

 

Co uznaje się za opakowanie

Ustawa definiuje opakowanie bardzo szeroko — jako produkt wykonany z dowolnego materiału, przeznaczony do ochrony, przechowywania, transportu lub prezentacji towaru.
Wyróżnia trzy podstawowe typy opakowań:

• opakowania sprzedażowe (jednostkowe) – np. butelka, puszka, kartonik,
• opakowania zbiorcze (grupowe) – np. folia łącząca kilka produktów, pudełko transportowe,
• opakowania transportowe – np. paleta, duże skrzynie lub kontenery.

W praktyce więc zarówno karton po ekspresie do kawy, jak i folia stretch owinięta wokół kilku produktów, są uznawane za opakowania w rozumieniu ustawy.

 

Kogo dotyczą przepisy

Przepisy Ustawy o opakowaniach dotyczą wszystkich przedsiębiorców, którzy:

1. produkują opakowania w Czechach,
2. importują produkty w opakowaniach z zagranicy (np. z Polski),
3. dystrybuują lub sprzedają produkty w opakowaniach na rynku czeskim,
4. opakowują produkty we własnym zakresie (np. rebranding lub przepakowywanie).

Innymi słowy — obowiązki wynikające z ustawy dotyczą pierwszego podmiotu, który wprowadza opakowanie na rynek czeski.
Nie ma znaczenia, czy sprzedaż odbywa się B2B czy B2C — liczy się moment pierwszego udostępnienia produktu w opakowaniu na terytorium Czech.

 

Jeśli chcesz się więcej dowiedzieć czy obejmują Twoja firmę obowiązki rejestracyjne w Czechach zapraszam na bezpłatną konsultację.

---