NowiConsulting

EPR Szwajcaria – polskie sklepy internetowe zwolnione z rejestru opakowań

♻️ Recykling opakowań w Szwajcarii – jak działa rozszerzona odpowiedzialność producenta (EPR)?

Choć Szwajcaria nie należy do Unii Europejskiej i nie ma obowiązku przestrzegania unijnej dyrektywy w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, kraj ten od lat stosuje ambitne rozwiązania w zakresie ochrony środowiska. Oparta na zasadzie „zanieczyszczający płaci” (polluter pays principle) polityka recyklingowa, wspierana przez sektor prywatny i organizacje branżowe, sprawia, że system EPR (rozszerzonej odpowiedzialności producenta) w Szwajcarii – mimo braku jednolitego ustawodawstwa – działa skutecznie i zyskuje na znaczeniu.

📜 Podstawy prawne i definicje

W przeciwieństwie do wielu państw europejskich, Szwajcaria nie posiada ogólnej ustawy o opakowaniach. Przepisy dotyczące odpadów i recyklingu są rozproszone w kilku aktach prawnych, w tym m.in.:

Federalnej Ustawie o Ochronie Środowiska (USG)
Rozporządzeniu w sprawie pojemników na napoje (VGV)

System EPR ma charakter głównie dobrowolny, a jego funkcjonowanie opiera się na samoregulacji branżowej i partnerstwie publiczno-prywatnym. Organizacje takie jak Swiss Recycle, PET-Recycling Schweiz czy Igora odgrywają kluczową rolę w koordynacji i egzekwowaniu standardów zbiórki i przetwarzania.

🛒 Sklepy internetowe bez siedziby w Szwajcarii – brak obowiązku rejestracji

Zagraniczni producenci, dystrybutorzy i sklepy internetowe sprzedające towary do Szwajcarii, ale niemający siedziby ani podmiotu prawnego na terenie kraju, nie mają obecnie obowiązku rejestracji w żadnym systemie EPR.

Nie istnieje również obowiązek:

podpisywania umów z organizacjami odzysku,
deklarowania masy opakowań wprowadzanych do obrotu,
czy uiszczania jakichkolwiek opłat recyklingowych w odniesieniu do opakowań, o ile nie mają formalnego przedstawicielstwa w Szwajcarii.

Mimo to, dobrowolne uczestnictwo w systemach takich jak PET Recycling Schweiz lub VetroSwiss może być wskazane z punktu widzenia odpowiedzialności środowiskowej i transparentności wobec klientów.

♻️ Systemy recyklingu – kto za co odpowiada?

W Szwajcarii działają dwa główne mechanizmy finansowania recyklingu:

VEG – opłata za wczesną utylizację (Vorgezogene Entsorgungsgebühr)
VRB – wczesna składka recyklingowa (Vorgezogene Recyclingbeitrag)

Opłaty te są w większości przypadków dobrowolne, z wyjątkiem opakowań szklanych, dla których recykling jest obowiązkowo finansowany przez system VetroSwiss.

Główne organizacje systemowe to:

Frakcja odpadów	Organizacja
PET	PET Recycling Schweiz
Aluminium	IGORA
Stal	Ferro Recycling
Szkło	VetroSwiss
Elektronika	SENS, SWICO
Papier/karton	Lokalne gminy

Obecnie rozwijany projekt Sammlung 2025 ma na celu wprowadzenie jednolitego systemu zbierania tworzyw sztucznych i kartonów po napojach – w duchu EPR i przy udziale całego łańcucha wartości.

🧪 Możliwość recyklingu – teoria kontra praktyka

Teoretyczna możliwość recyklingu opakowań nie zawsze przekłada się na ich realne przetwarzanie. Bariery mogą obejmować:

brak lokalnej infrastruktury do sortowania i przetwarzania danego materiału,
niską opłacalność recyklingu określonych frakcji,
brak popytu na recyklat,
brak ustandaryzowanych kanałów zbiórki.

Przykładowo: Opakowanie zgodne z RecyClass lub 4evergreen nie zostanie poddane recyklingowi, jeśli w danym kantonie nie istnieje możliwość jego selektywnego zbierania.

✅ Rekomendacje projektowe dla producentów

Aby zwiększyć szansę, że opakowanie zostanie zrecyklingowane na terenie Szwajcarii, producenci powinni:

stosować monomateriały (np. sam PET lub sam PE),
unikać mieszanych laminatów, trudnych do rozdzielenia,
minimalizować użycie klejów i etykiet,
używać jasnych kolorów, które są lepiej wykrywane przez sortowniki optyczne,
uwzględniać separowalność komponentów (np. etykiety, korki),
opierać się na wytycznych organizacji takich jak RecyClass, Ceflex, Cyclos-HTP.

🏷️ Etykietowanie i informacja dla konsumentów

W Szwajcarii nie istnieje obowiązek umieszczania oznaczeń recyklingowych na opakowaniach. Jednak wszelkie twierdzenia ekologiczne (np. „opakowanie nadaje się do recyklingu”) muszą być zgodne z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (UWG).

To oznacza, że:

Muszą być prawdziwe, weryfikowalne i nie mogą wprowadzać w błąd.
Nie wolno sugerować możliwości recyklingu, jeśli dana frakcja nie jest zbierana lub przetwarzana w praktyce.

Organizacja Swiss Recycle oferuje bezpłatne, ustandaryzowane piktogramy do oznakowania opakowań, które wspierają właściwe sortowanie przez konsumentów.

🤝 Podsumowanie – co warto zapamiętać?

✅ Szwajcaria nie posiada ogólnej ustawy o opakowaniach, ale skutecznie realizuje EPR dzięki samoregulacji branżowej.
✅ Obowiązek uczestnictwa w systemie recyklingowym dotyczy przede wszystkim podmiotów mających siedzibę na terenie Szwajcarii.
✅ Zagraniczne sklepy internetowe i producenci bez lokalnego przedstawicielstwa nie są zobowiązani do rejestracji ani opłat w ramach EPR.
✅ Realny recykling zależy nie tylko od projektu opakowania, ale też od lokalnej infrastruktury i popytu rynkowego.
✅ Uczciwa i zgodna z prawem komunikacja środowiskowa to podstawa – warto korzystać z oficjalnych piktogramów Swiss Recycle i konsultować oznaczenia z ekspertami.

Masz pytania lub wątpliwości dotyczące recyklowalności opakowań, dobrowolnych opłat lub oznakowania produktów na rynek szwajcarski?

📧 Skontaktuj się z nami: biuro@nowiconsulting.eu